بررسی کوارتت های "رازومفسکی" اثر: ل.و.بتهوون

کوارتت شماره 9 ، 1808 ، دومازور ، اپوس 59

مهمترین فرم موسیقی مجلسی کلاسیک کوارتت زهی است ؛ اثری برای دو ویولن یک ویولا ، و یک ویولنسل . هایدن ، موتسارت ، و بتهوون برخی از مهمترین آثار خود را در قالب این فرم آفریده اند .

 کوارتت زهی را می توان با گفتگوی چهار فرد سرزنده ، حساس و هوشمند قیاس کرد. بدین ترتیب شگفت آور نیست که بدانیم ، کوارتت زهی در دورانی تکامل یافت که فن و آداب گفتگو اغلب هنری ظریف و مهم شمرده می شد.

کوارتت زهی مانند سمفونی به طور معمول چهار موومان دارد ( 1)تند  ، (2)کند ، (3)منوئه یا اسکرتزو ،( 4)تند .(گاه موومان دوم یک منوئه یا اسکرتزو و موومان کند ، موومان سوم کوارتت است.)

در مقاله زیر سعی شده است تا یکی از شاهکارهای آهنگساز بزرگ تاریخ : لودیک وان بتهووون که در فرم کوارتت است بررسی شود.

بتهوون به نسبت سمفونی تقریباً با تاخیر به کوارتت زهی روی آورد اولین آثار مجلسی او کوارتت های پیانو بودند .

شانزده کوارتت زهی بتهوون ، که در سراسر دوران حیات او آفریده شده اند ، از بزرگترین آثار موسیقی جهان به شمار می آیند . این آثار از نظر نوآوری محض ، پرداخت تماتیک و حالت جانگدازشان فراتر از خود نمی شناسند.

او در سه کوارتت آخر خود از قراردادهای کلاسیک قدم فراتر نهاده ، کوارتت هایی با پنج ، شش، و هفت موومان آفرید(کوارتت های اپوس 130،131،132)موومان هایی که آنها را با مهارت تمام به یکدیگر مرتبط کرده است.

کوارتت های بتهوون را می توان به سه گروه بخش کرد:

نخست شش کوارتت اپوس 18 است که در آنها با بتهوونی روبرو هستیم که هنوز با زبان هایدن و موتسارت سخن می گوید. گروه دوم در برگیرنده ی کوارتت های رازوموفسکی اپوس 59 ، کوارتت "هارپ" اپوس 74 و کوارتت اپوس 95 است اینجا بتهوون بلوغ یافته ی دوران میانی را می بینیم . گروه سوم در برگیرنده کوارتت های اپوس 127،130،131،132،135 و "گروس فوگ" است . ساخته هایی از بتهوون آمیخته به رمز و راز که در جستجوی یافتن دنیایی تازه است و به ژرفای فیلسوفانه دست یافته است .

از کوارتت های دوران میانی سه کوارتت اپوس 59 را بررسی کنیم :

کوارتت های اپوس 59 در سال های 1806 و 1807 به سفارش دوست و حامی برجسته بتهوون به نام : کنت آندره رازومفسکی((Andreas Rasumovsky

، مردی بسیار ثروتمند که در سال 1792 به عنوان سفیر روسیه به وین آمده بود ، ساخته شدند و در ژانویه 1808 به چاپ رسید ، و در ماه بعد به اجرای عمومی در آمد.

رازوموفسکی ، خود نوازنده بود و می توانست نوازنده ی ویلن دوم در یک کوارتت هایدن باشد . او از همان آغازبتهوون و آثارش را تحسین می کرد. اما این خیلی بیشتر از آن بود که الفتی بین آن دو بوجود بیاورد.

در سال 1805 او سه کوارتت که می بایست دارای تم روسی باشند به بتهوون سفارش داد . به دنبال این سفارش بود که مجموعه معروفی که برای موسیقیدانان و نوازندگان به " اپوس 59" معروف است بوجود آمد .

 رازوموفسکی ، در سال 1808 یک کوارتت تشکیل داد که کوارتت برجسته اروپا شد . "شوپانستیگ" به عنوان رهبر دائمی گروه انتخاب شد، به توصیه او نوازندگی ویولا به "وایس" و نوازندگی ویولنسل به " لینکه " داده شد. نوازنده دائمی ویولون دوم نشد ، تا خود رازوموفسکی بتواند سمت راست را اشغال کند . در اواخر سال 1815 قصر او در یک آتش سوزی نیمه ویران شد و کوارتت از هم پاشید .

 در سال 1815 راسوموفسکی لقب پرنس گرفت . دوستی او با بتهوون گرم و پایدار بود ، بی سبب نیست که نام او را نه تنها به پشتیبانی کوارتت های

 " اپوس 59 "  بلکه بر پیشانی سمفونی پنجم نیز می بینیم .

رازوموفسکی چنان که قبلاً نیز اشاره شد خود خواستار ارائه نغمه های عامیانه و مردمی روس در قطعات شماره 1 و 2 این اپوس شده بود .

مجید آهنگری

استفاده از مطالب وبلاگ با درج نام نویسنده و وبلاگ بلامانع است