تعریف موسیقی

{موسیقی هنر بیان احساسات بوسیله اصوات تحت ضوابط خاص خود است .

منظور از ضوابط بطور کلی آنچه مربوط به علمی است که نتایج حاصل از کار آهنگسازان بزرگ همواره در طول تاریخ بوده است و جنبه اکتسابی دارد نه آنچه مربوط به هنر و استعداد خدادادی و ذاتی در نهاد بشر است که معمولا توسط انسانها در طول تاریخ با اشکال مختلف (موسیقی،نمایش،نقاشی،مجسمه سازی،معماری و ...)ابراز می شده است.

موسیقی یکی از هنرهای زیباست که از ابتدای خلقت در نهاد طبیعت مستور بوده است.}

لازم است دراینجا توضیح مختصری درباره مقوله هنر بدهیم:

هنر چیست؟ هنر را در یک تعریف کلی می توان وسیله ای برای ارتباط انسان ها با یکدیگر دانست به تعریفی دقیقتر: آنچه را که ممکن است در قالب استدلال و تعقل، نامفهوم و دور از دسترس باقی بماند، مفهوم سازد و در دسترس همة مردم قرار دهد. معمولا ً، وقتی انسان تاثیری را که حقیقتاً هنری است، می‌گیرد، تصور می‌کند این حالت را قبلاً در خود احساس می‌کرده، اما از بیان آن عاجز بوده است.

هنر لذت و سرگرمی نیست، هنر موضوع بزرگی است. هنر یک عضو حیات انسانی است که شعور معقول انسان‌ها رابه حوزة احساس منتقل می‌کند.

پس موسیقیدان که خود یک هنرمند است با هدف ارتباط با مردم به نگارش و اجرای آثار موسیقی خود یا دیگران می پردازد .

موسیقی را از راه شناخت 4 ویژگی بنیادی صداهای موسیقایی ، یعنی : زیر و بمی(pitch) یا ارتفاع صوت، دینامیک (dynamics) یا شدت صوت ، رنگ صوتی (tone color) و کشش(duration) یا مدت تداوم صوت از صداهای دیگر متمایز می کنیم . (حال به بررسی اجمالی هرکدام از این ویژگی ها می پردازیم، بجز ویژگی کشش صوت که کمی جلوتر به آن خواهیم پرداخت)

زیر و بمی صداها با بسامد یا فرکانس نوسانهای آن تعیین می شود . بی تردید متوجه شده اید که اغلب مردان با صدایی بم تر از زنان و کودکان صحبت می کنند و آواز می خوانند.

دینامیک همان میزان شدت صدا در موسیقی نامیده می شود برای مثال هرقدر سیم گیتار شدیدتر نواخته شود (هرچه از وضع تعادلش دورتر کشیده شود ) صدای پدید آمده قوی تر خواهد بود .

رنگ صوتی کیفیتیست که صدای 2 ساز مختلف را از هم متمایز می کند رنگ صوتی ، تمبر ((timbre نیز نامیده می شود.بدون شک صدای 2 ساز فلوت و  ویولون برای شخصی که با صدای این دو ساز آشنا باشد ، از لحاظ خصلت رنگ صوتی یا تمبر، قابل تفکیک می باشد.

صداهایی که پیرامون خود می شنویم صرف نظر از صرفاً صداهای موسیقیایی یر دو قسم استوار است:

1.      صداهای خوشآیند مانند: آوای پرندگان،وزش نسیم،صدای برگ درختان، صدای انسان ، ترنم باران، امواج دریا و در نهایت صداهای موسیقایی.

2.      صداهای ناخوشایند مانند:صدای شکستن شیشه،صدای افتاذن شیئی روی زمین،ترمزاتومبیل،سروصدای کارخانه های صنعتی.

البته در اینجا منظور از صداهای خوشایند یا نا خوشایند ، مفهومی انتزاعی دارد و تنها مربوط به حس شنوایی انسان وتاثیر روانی آن بر مغز انسان می باشد؛ نه چیز دیگر!

صوت یا صدا را چگونه می شنویم؟ صدا نتیجه حرکت ارتعاشی یک جسم در محیط مادی است. یک منبع صوتی (برای مثال آلات موسیقی یا حنجره انسان) صوت را خلق کرده و این صوت که به صورت موج تولید می شود توسط یک واسطه (Medium )  که بطور معمول مولکولهای هوا  است به گوش انسان می رسد.صوت یا صدای تولید شده بعد از دریافت شدن توسط گوش خارجی امواج را از حالت مکانیکی به الکتریکی شیمیایی تبدیل کرده و از طریق سیستم اعصاب به مغز می رساند و حس شنوایی ایجاد می کند.گوش انسان قادر است امواجی را بشنود که فرکانس آنها بین 16 Hz تا  20000 Hz باشد.

ادامه دارد...

پایان قسمت اول

مجید آهنگری

دانشجوی رشته موسیقی پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران